-
జర్నలిస్టుల సంక్షేమంలో రాష్ట్రాల మధ్య పెరుగుతున్న అసమానతలు
-
తమిళనాడులో పెన్షన్, వైద్య భద్రత, గృహ హామీ
-
తెలంగాణలో అక్రిడేషన్ కోసం సంవత్సరాల నిరీక్షణ
-
గ్రామీణ జర్నలిస్టుల జీవన పరిస్థితులు ఆందోళనకరం
హైదరాబాద్ (వార్త సంధ్య ఎడిటర్) – ప్రత్యేక విశ్లేషణ : ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో శాసన, కార్యనిర్వాహక, న్యాయ వ్యవస్థల తర్వాత నాల్గవ స్థంభంగా గుర్తింపు పొందిన మీడియా రంగం సమాజానికి అద్దం పట్టే శక్తిగా నిలుస్తుంది. అధికార వ్యవస్థల లోపాలు, అవినీతి, అక్రమాలను వెలికితీసే బాధ్యతతో పాటు ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాలను ప్రజలకు చేరవేసే వారధిగా జర్నలిస్టులు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు. అయితే సమాజానికి మార్గదర్శకులుగా నిలిచే ఈ వర్గం స్వయంగా సంక్షేమం, భద్రత, గౌరవం విషయంలో రాష్ట్రాలవారీగా అసమాన పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటోంది.
ప్రస్తుతం తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో జర్నలిస్టుల సంక్షేమ విధానాలను పరిశీలిస్తే స్పష్టమైన తేడాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఒక రాష్ట్రంలో జర్నలిస్టులకు సంక్షేమ వరాలు ప్రకటిస్తుండగా, మరో రాష్ట్రంలో పరిమిత అమలు, ఇంకొక రాష్ట్రంలో గుర్తింపు కోసం పోరాటం కొనసాగుతోంది.
తమిళనాడు: జర్నలిస్టులకు భరోసా కల్పించిన నిర్ణయాలు
తాజాగా తమిళనాడు ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాలు దేశవ్యాప్తంగా మీడియా వర్గాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారాయి. ముఖ్యమంత్రి ఎం.కె. స్టాలిన్ ఆధ్వర్యంలో జర్నలిస్టుల సంక్షేమంపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించడం విశేషంగా భావిస్తున్నారు.
తాజా నిర్ణయాల ప్రకారం పదవీ విరమణ పొందిన జర్నలిస్టుల నెలవారీ పెన్షన్ ₹12,000 నుంచి ₹15,000కు పెంపు, మరణించిన జర్నలిస్టుల కుటుంబ పెన్షన్ ₹6,000 నుంచి ₹7,500కు పెంపు,అక్రిడేషన్ కలిగిన జర్నలిస్టులందరికీ సమగ్ర వైద్య బీమా,జర్నలిస్టులకు గృహ స్థలాల కేటాయింపు ప్రక్రియ ప్రారంభం.జర్నలిస్టు సంఘాలతో ప్రత్యక్ష చర్చలు.చెంగల్పట్టు జిల్లాలో సహకార గృహ నిర్మాణ సంఘం ద్వారా జర్నలిస్టులకు ఇళ్ల స్థలాల కేటాయింపు నిర్ణయం మీడియా వర్గాల్లో విశేష స్పందన తెచ్చింది. ఇది కేవలం సంక్షేమ చర్య మాత్రమే కాకుండా పత్రికారంగానికి గౌరవ సూచికంగా విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్: పథకాలు ఉన్నా అమలులో పరిమితులు
ఆంధ్రప్రదేశ్లో జర్నలిస్టుల సంక్షేమ పథకాలు పూర్తిగా లేవని చెప్పలేం. పెన్షన్ పథకాలు, ఆరోగ్య బీమా వంటి పథకాలు ఉన్నప్పటికీ వాటి అమలు పరిమితంగానే ఉందన్న విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.
ప్రధాన సమస్యలు : కఠిన అర్హత నిబంధనలు,చిన్న పత్రికల జర్నలిస్టులకు అవకాశాల లేమి,ఫ్రీలాన్స్ మరియు గ్రామీణ రిపోర్టర్లకు గుర్తింపు సమస్య,పథకాలపై అవగాహన లోపం.చాలా మంది జర్నలిస్టులు దశాబ్దాలపాటు పనిచేసినా అధికారిక గుర్తింపు లేకపోవడం వల్ల పదవీ విరమణ తర్వాత ఆర్థిక భద్రత లేక ఇబ్బందులు పడుతున్నారని సంఘాలు చెబుతున్నాయి.
తెలంగాణ: అక్రిడేషన్ కోసం నాలుగేళ్ల నిరీక్షణ
తెలంగాణ రాష్ట్రంలో పరిస్థితి మరింత క్లిష్టంగా మారిందని జర్నలిస్టు సంఘాలు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. అక్రిడేషన్ కార్డు లేకపోతే ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాలు, వైద్య బీమా, గృహ వసతి వంటి ప్రయోజనాలు అందకపోవడం ప్రధాన సమస్యగా మారింది.
ప్రస్తుతం ఎదురవుతున్న సమస్యలు:అక్రిడేషన్ ప్రక్రియ సంవత్సరాలుగా ఆలస్యం,దాదాపు నాలుగేళ్లుగా గుర్తింపు కోసం ఎదురుచూపులు,ప్రకటనలు వస్తున్నా అమలు స్పష్టత లేకపోవడం,గ్రామీణ జర్నలిస్టులు పూర్తిగా వ్యవస్థ బయటపడటం.జర్నలిస్టులు ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలను ప్రజలకు చేరవేస్తున్నప్పటికీ, వారి సమస్యలపై ప్రభుత్వ స్పందన కనిపించకపోవడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
గ్రామీణ జర్నలిస్టులే అత్యంత బాధితులు
పట్టణాల్లో పనిచేసే పెద్ద మీడియా సంస్థల జర్నలిస్టులతో పోలిస్తే గ్రామీణ రిపోర్టర్ల పరిస్థితి మరింత క్లిష్టంగా ఉంది.చాలా సందర్భాల్లో స్థిర జీతం లేదు,బీమా లేదు,గుర్తింపు కార్డు లేదు,ప్రమాద భద్రత లేదు.అయినా కూడా స్థానిక సమస్యలు వెలుగులోకి తీసుకువచ్చేది వీరే. వరదలు, ప్రమాదాలు, అవినీతి ఘటనలు మొదటగా బయటపడేది గ్రామీణ జర్నలిస్టుల ద్వారానే. సంక్షేమ పథకాల్లో వీరిని చేర్చకపోవడం మీడియా వ్యవస్థలో అసమానతలకు దారితీస్తోందని విశ్లేషకులు అంటున్నారు.
జర్నలిస్టు సంక్షేమం ఎందుకు అవసరం?
జర్నలిస్టుల సంక్షేమం కేవలం ఒక వృత్తి వర్గానికి సహాయం కాదు — అది ప్రజాస్వామ్య బలోపేతానికి పెట్టుబడి.జర్నలిస్టులకు భద్రత ఉంటేస్వేచ్ఛగా వార్తలు రాయగలరు,అవినీతి బయటపెట్టగలరు,ప్రజల సమస్యలు నిర్భయంగా ప్రస్తావించగలరు,ప్రభుత్వ-ప్రజల మధ్య విశ్వాసం పెరుగుతుంది. ఆర్థిక అస్థిరతలో ఉన్న జర్నలిస్టు స్వతంత్రంగా పనిచేయడం కష్టమవుతుందని మీడియా నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
తమిళనాడు మోడల్ – తెలుగు రాష్ట్రాలకు మార్గదర్శకమా?
తమిళనాడు ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాలు ఒక కొత్త చర్చకు తెరలేపాయి. జర్నలిస్టులను సంక్షేమ పథకాలలో భాగం చేయడం ద్వారా మీడియా వ్యవస్థను బలోపేతం చేయవచ్చని ఆ రాష్ట్రం చూపించింది.
తెలుగు రాష్ట్రాల్లో కూడా తీసుకోవాల్సిన చర్యలు:
-
అక్రిడేషన్ ప్రక్రియ పారదర్శకత
-
పెన్షన్ విస్తరణ
-
కుటుంబ భద్రత పథకాలు
-
సమగ్ర వైద్య బీమా
-
గృహ వసతి పథకాలు
-
గ్రామీణ జర్నలిస్టులకు ప్రత్యేక గుర్తింపు
పత్రికా సంఘాలు, ఫెడరేషన్లు ప్రభుత్వాలకు పలు సూచనలు చేస్తున్నాయి .జర్నలిస్టుల సంక్షేమం రాజకీయాలకు అతీతంగా చూడాల్సిన అంశమని వారు చెబుతున్నారు.
ముగింపు: గౌరవం కోరుతున్న నాల్గవ స్థంభం
తమిళనాడులో ప్రకటించిన సంక్షేమ నిర్ణయాలు జర్నలిస్టులకు ఆశ, భరోసా కలిగించాయి. అదే సమయంలో తెలుగు రాష్ట్రాల్లో జర్నలిస్టుల సమస్యలు మరోసారి చర్చకు వచ్చాయి. ప్రజాస్వామ్యానికి కాపలాదారులుగా నిలిచే మీడియా వర్గం స్వయంగా అసురక్షిత పరిస్థితుల్లో ఉంటే సమాజంపై దాని ప్రభావం పడటం అనివార్యం.
జర్నలిస్టులు ప్రత్యేక సదుపాయాలు కాదు — కనీస గౌరవం, జీవన భద్రత మాత్రమే కోరుకుంటున్నారు. కలం పట్టి సమాజాన్ని ముందుకు నడిపించే ఈ వర్గానికి ప్రభుత్వాలు ఎంత త్వరగా స్పందిస్తాయో, ఎలాంటి నిర్ణయాలు తీసుకుంటాయో అన్నది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది.
తమిళనాడు చూపిన దారిలో తెలుగు రాష్ట్రాలు నడుస్తాయా? లేక జర్నలిస్టుల నిరీక్షణ కొనసాగుతుందా? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం రాబోయే ప్రభుత్వ నిర్ణయాలపైనే ఆధారపడి ఉంది.